مرحوم سبزوارى اين سه محدوديت را چنين به نظم آورده است : « قد انتهى تأثير ذات مدّة * فى مدّة و عدّة و شدّة » نخست لازم است مقصود از تناهى تأثير به لحاظ تعداد و زمان و شدّت را توضيح دهيم : قبل از هرچيز يادآور مىشويم كه همان‌گونه كه در مبحث « كم » گذشت ، تناهى و عدم تناهى از مختصات « كم » است و اگر عارض امر ديگرى نيز بشود به لحاظ عروض كميت ( يا تعلق و ارتباط كميت ) با آن است . بنابراين قوه طبيعى كه مبدء آثار و افعال خاص است ، بما هى هى معروض « تناهى » نمىباشد ، بلكه به لحاظ كم منفصل ( عدد ) و يا كم متصل غير قارّ الذات ( زمان ) مىباشد . بر اين اساس هرگاه گفته شود تأثير فاعل جسمانى متناهى است ، يعنى فعل و اثر او از نظر تعداد و از نظر زمان متناهى است و درنتيجه فاعل غيرجسمانى ( مجرد ) افعال غيرمتناهى دارد ، يعنى مىتواند تعداد آثار غيرمتناهى را ايجاد كند و يا آنكه اصولا فعل او در زمان نيست تا داراى نهايت زمانى باشد . تناهى به لحاظ زمان وقوع فعل هم دو گونه است : يكى اينكه فعل فاعل از نظر كثرت و ادامهء زمان متناهى است و ديگر اينكه از نظر قلّت و كوتاهى زمان متناهى است . بنابراين متناهى بودن فعل فاعل جسمانى سه صورت دارد : 1 - تعداد افعال و آثار ( عدّه ) يعنى تعداد كارها و افعال او متناهى است . 2 - امتداد و طول زمان ( مدّت ) يعنى فعل او از نظر بقاء و دوام متناهى است . 3 - قلت و كوتاهى زمان ( شدّت ) يعنى فعل او از نظر سرعت و انجام گرفتن در كوتاهى زمان متناهى است . مثلا در داستان حضرت سليمان و ماجراى آوردن تخت ملكهء سباء عفريت جنى گفت من آن را در زمانى به كوتاهى زمان بلند شدن سليمان از جاى خود مىآورم ( أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقامِكَ ) و فردى كه بهره‌اى از علم كتاب داشت گفت : من در زمانى به اندازه اينكه چشم برهم گذارى